Borusan ve Gemport Limanlarında İş Makinesi, Çelik Rulo ve Proje Kargo Lashing

Küresel ticarette bazı yükler vardır ki, standart lojistik kuralları onlar için yetersiz kalır. Tonlarca ağırlıktaki bir çelik rulonun (Steel Coil) ya da devasa bir ekskavatörün kıtalararası yolculuğu, sıradan bir taşımacılık operasyonu değil, çok denklemli bir mühendislik problemidir. Türkiye’nin endüstriyel kalbi olan Bursa’nın denize açılan kapıları Borusan Limanı ve Gemport Limanı, işte bu ağır ve kritik yüklerin uzmanlık merkezleridir.

B2B şirketlerinin tedarik zinciri yöneticileri için en büyük kabus, milyonlarca dolarlık sanayi yükünün liman kapısında (Gate-in Reject) reddedilmesi veya açık denizde fırtınaya yakalanarak konteyneri parçalamasıdır. Bu rehberde, Atlas Lashing‘in uzman mühendislik kadrosuyla Borusan ve Gemport sahalarında gerçekleştirdiği çelik rulo, iş makinesi ve gabari dışı (OOG) proje kargo sabitleme tekniklerini, lojistikteki G-Force (İvme) hesaplamalarını ve rücu davalarını önleyen sertifikasyon süreçlerini en ince ayrıntısına kadar inceliyoruz.

1. Gemlik Körfezi’nin Lojistik Gücü: Borusan ve Gemport Dinamikleri

Bursa ve çevresi, Tofaş, Renault, Oyak Renault gibi otomotiv devlerine ve Borçelik, Gemlik Gübre gibi ağır sanayi kuruluşlarına ev sahipliği yapar. Bu üretim ekosisteminin dışa vurumu olan Gemport ve Borusan Limanları, dökme yük, genel kargo (Breakbulk), Ro-Ro ve konteyner operasyonlarının iç içe geçtiği çok modlu (multi-modal) devasa terminallerdir.

Özellikle Borusan Limanı, yüksek kaldırma kapasiteli vinçleriyle (MHC – Mobile Harbour Cranes) proje kargolarında ihtisaslaşmıştır. Ancak liman otoriteleri, bu ağır yüklerin gemiye yüklenmeden önce konteyner içinde veya Flat Rack üzerinde kusursuz bir şekilde yataklanmasını ve zincirlenmesini şart koşar. Aksi halde yükün gemiye alınmasına kesinlikle izin verilmez.

2. Çelik Rulo (Steel Coil) Lashing Operasyonları ve Mühendisliği

Lojistik literatüründe “Steel Coil” olarak bilinen çelik rulolar, silindirik yapıları ve aşırı yoğun tonajları (genellikle tek bir rulo 15-25 ton arasıdır) nedeniyle taşınması en tehlikeli kargolardır. Konteyner zeminine doğrudan oturtulduklarında konteyneri delerler; serbest bırakıldıklarında ise gemi yalpa vurduğunda konteynerin içinden bir gülle gibi fırlayarak gemi bordasını patlatabilirler.

Atlas Lashing olarak Borusan ve Gemport’ta uyguladığımız çelik rulo sabitleme protokolü şu şekildedir:

• Wedge Chocking (Kama Takozlama): Rulo asla düz zemine oturtulmaz. Kalın, ISPM 15 sertifikalı ahşap kütükler testere ile 45 derecelik açılarla (kama şeklinde) kesilerek rulonun altına, her iki yanından çakılır.
• Key Coil Yöntemi: Eğer konteynere birden fazla rulo yüklenecekse, rulolar yan yana istiflenir ve en ortadaki rulo (Key Coil) diğerlerinin üzerine kilit noktası olarak yerleştirilip baskı oluşturulur.
• Çelik Zincir Lashing: Rulonun gözünden (Eye of the coil) geçirilen Grade 80 çelik zincirler, konteynerin alt mapalarına yönlendirilerek yüksek gerdirgilerle (Turnbuckle) kilitlenir.

3. İş Makinesi ve Otomotiv İhracatında Lashing Standartları

Gemport ve Borusan üzerinden yapılan iş makinesi (ekskavatör, loder, vinç) ihracatlarında, yükün türüne göre Flat Rack konteynerler veya Ro-Ro (Araç taşıma) gemileri kullanılır. Araçların kendi süspansiyon sistemleri olduğu için, deniz yolculuğundaki sarsıntılarda araç yaylanarak zincirleri gevşetebilir.

Bu riski sıfırlamak için Atlas Lashing ekipleri süspansiyon iptali uygular. İş makinesinin şasisi ağır ahşap takozlar üzerine alınarak lastiklerin veya paletlerin yerle teması kesilir (veya yükü hafifletilir). Ardından makinenin üreticisi tarafından belirlenmiş özel Lashing Points (Bağlama Noktaları) kullanılarak şasiye çapraz sabitleme (Cross Lashing) uygulanır.

4. Proje Kargo ve Flat Rack Operasyonlarında “Direct Lashing” Kuralları

Gabari dışı (OOG – Out of Gauge) kargolar standart bir kutuya sığmadığında tavanı ve yan duvarları olmayan Flat Rack platformlara yüklenir. Rüzgara ve dalgaya açık olan bu yüklerde Direct Lashing (Doğrudan Bağlama) zorunludur.

Direct lashing, yükün üzerinden spanzet aşırtarak sürtünme yaratmak yerine (Tie-down lashing), zincirin bir ucunun yüke, diğer ucunun şasiye kilitlenmesidir. Bu işlemde kopma mukavemeti minimum 10.000 daN olan ağır hizmet zincirleri ve çelik halatlar (Wire Ropes) kullanılır.

5. Lojistik Mühendisliği: Lashing Fizik Kuralları ve G-Force Tablosu

Lashing bir el becerisi değil, tamamen fizik ve matematik bilimidir. CTU (Cargo Transport Units) kuralları, açık denizde karşılaşılan kuvvetleri ivme (G-Force) olarak tanımlar. Yükün bağlandığı malzemelerin MSL (Maximum Securing Load) değeri, bu kuvvetleri yenmek zorundadır.

Sürtünme Katsayısı ($\mu$) Çözümü: Eğer yük ile konteyner zemini çelik çeliğe temas ediyorsa sürtünme katsayısı sadece 0.1’dir. Atlas Lashing, araya özel Anti-Slip Mats (Kaymaz Kauçuk Matlar) sererek bu katsayıyı 0.6’ya çıkarır. Bu ufak dokunuş, 20 tonluk kayma baskısını fiziksel olarak bloke ederek zincirlere binen stresi ortadan kaldırır.

6. Hatalı Lashingin Gizli Maliyetleri: Demuraj ve Sigorta Rücu Analizi

Pek çok ihracatçı, lashing masrafından tasarruf etmek için işlemi kendi personeline yaptırır. Ancak Gemport veya Borusan’da kapıya gelen eksik lashingli bir konteynerin yaratacağı hasar tablosu çok daha ağırdır:

Atlas Lashing’in sunduğu profesyonel liman sabitleme hizmeti, aslında bu devasa finansal riskleri satın aldığınız bir sigorta poliçesidir.

7. Türkiye Geneli Atlas Lashing Operasyon Ağı (Tam Liste)

Borusan ve Gemport dışında, Türkiye’nin tüm ihracat ve ithalat kapılarında B2B müşterilerimizin yükleme, sabitleme, sandıklama ve gözetim (survey) ihtiyaçlarını karşılıyoruz. Faaliyet gösterdiğimiz limanlar:

8. Lashing Survey Sertifikasyonu ve Gümrük Süreçleri

Atlas Lashing ekipleri, Borusan veya Gemport sahasında operasyonu tamamladığında işlem sona ermez. Mühendislerimiz tarafından konteynerin/Flat Rack’in her açısı fotoğraflanır. Kullanılan zincirlerin, hava yastıklarının ve kaymaz matların mukavemet değerleri rapora işlenir.

Hazırlanan Uluslararası Lashing Survey Sertifikası armatör temsilcisine ve gümrük firmasına dijital ortamda anında iletilerek bürokratik engeller aşılır. Ayrıca VCI Vakumlu Paketleme uygulandığı da rapora eklenerek korozyon hasarlarına karşı sigorta koruması tescillenir.

9. Atlas Lashing Operasyon ve İletişim Hatları

Gemlik körfezi limanlarında yükünüzün güvenle gemiye alınması için proaktif davranın. Ağır sanayi, çelik rulo veya proje kargo operasyonlarınız için teknik keşif ve fiyatlandırma taleplerinizi 7/24 iletişim hatlarımıza iletebilirsiniz.

10. Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)

Atlas Lashing’in Uçtan Uca Emniyet Çözümleri