Asyaport Limanı Transit Konteyner ve Gabari Dışı (OOG) Yük Sabitleme

Lojistik ve denizcilik endüstrisinde bazı limanlar sadece ihracat ve ithalat kapısı değil, aynı zamanda kıtaları birbirine bağlayan birer “aktarma (transit)” merkezidir. Türkiye’nin Karadeniz ve Avrupa hinterlandına açılan en büyük kapısı konumundaki Tekirdağ Asyaport Limanı, dünyanın en büyük armatör gemilerinin (ana gemilerin) yüklerini boşaltıp, bu yüklerin daha küçük “feeder” gemilerle diğer ülkelere dağıtıldığı muazzam bir operasyon merkezidir.

Atlas Lashing olarak, Asyaport Limanı ve çevresindeki B2B lojistik operasyonlarında, armatörlerin ve taşıma işleri organizatörlerinin (freight forwarder) en büyük destekçisiyiz. İster standart bir aktarma işlemi olsun, isterse sınırları zorlayan bir Gabari Dışı (OOG – Out of Gauge) yük operasyonu olsun, liman sahası içerisinde 7/24 tam teşekküllü mobil lashing hizmeti sunuyoruz. Bu dev rehberde, Asyaport’un transit yük dinamiklerini, Flat Rack konteyner lashing protokollerini ve yeniden sabitleme (re-lashing/rework) süreçlerini teknik boyutlarıyla inceleyeceğiz.

1. Asyaport Limanı’nın Transit Taşımacılıktaki Stratejik Yeri

Tekirdağ Barbaros mevkiinde bulunan Asyaport, denizyolu aktarma (transshipment) operasyonları için özel olarak tasarlanmıştır. Uzak Doğu’dan, Amerika’dan veya Orta Doğu’dan 20.000 TEU kapasiteli devasa “Mother Vessel” (Ana Gemi) statüsündeki gemiler Asyaport’a yanaşır. Bu gemilerden indirilen yükler, Karadeniz ülkelerine (Romanya, Bulgaristan, Ukrayna vb.) veya Avrupa limanlarına gidecek olan daha küçük besleyici (Feeder) gemilere aktarılır.

Bu aktarma (transit) süreci sırasında konteynerler devasa SSG vinçleriyle defalarca kaldırılır, istiflenir ve tekrar gemiye yüklenir. Eğer Asya’daki çıkış limanında konteyner lashing işlemi kalitesiz malzemelerle veya yanlış ağırlık dağılımıyla yapılmışsa, yük Asyaport’taki bu yoğun elleçleme sarsıntılarına dayanamaz ve hasar görür.

2. Gabari Dışı (OOG) Yük Nedir ve Asyaport’ta Nasıl Elleçlenir?

Konteyner limanlarının en zorlu sınavı, standart ölçülerin dışına taşan yüklerdir. Uzunluğu 40 fitlik bir konteyneri aşan, yüksekliği kapılardan geçmeyen veya genişliği yan duvarlardan taşan yüklere Gabari Dışı veya OOG (Out of Gauge) kargo denir. Fabrika üretim hatları, dev jeneratörler, iş makineleri, lüks yatlar ve rüzgar türbini parçaları bu sınıftadır.

Asyaport gibi yüksek güvenlikli transit limanlarında OOG yükler limana ulaştığında, standart konteynerler gibi istiflenemezler. Özel planlama (stowage) gerektirirler. Bu yüklerin Flat Rack veya Open Top platformlar üzerinde, geminin neresine konumlandırılacağı, lashing firmasının hazırlayacağı mühendislik planına ve gemi kaptanının onayına bağlıdır.

3. Flat Rack Konteynerlerde OOG Sabitleme (Lashing) Kriterleri

Gabari dışı yükler genellikle yan duvarları ve tavanı olmayan Flat Rack konteynerler üzerinde taşınır. Bu platformlarda yük, rüzgara, dalgaya ve yağmura doğrudan maruz kaldığı için proje kargo sabitleme dinamikleri devreye girer. Atlas Lashing mühendisleri Flat Rack operasyonlarında şu sıkı kriterleri uygular:

• Malzeme Mukavemeti (Breaking Strength): OOG yüklerde basit tekstil spanzetleri (webbing straps) yetersiz kalabilir. Operasyonlarda minimum kopma mukavemeti 10.000 daN olan Grade 80 çelik zincirler, çelik halatlar (wire ropes) ve ağır hizmet gerdirgileri (turnbuckles / load binders) kullanılır.
• Çapraz Bağlama (Cross Lashing): Yükün sadece sağdan sola değil, X şeklinde çapraz ve ilmekli (loop) metotlarla şasiye kilitlenmesi zorunludur.
• Sürtünme ve Ağırlık Yönetimi: Flat rack ahşap zemini ile çelik makinenin arasına kauçuk Anti-Slip Mat (Kaymaz Mat) serilerek sürtünme katsayısı ($\mu$) artırılır ve ağırlık ağır hizmet takozlarıyla (Chocking) şasi kirişlerine aktarılır.

4. Transit Yüklerde Lashing Hasar Tespiti ve Rework (Yeniden Sabitleme)

Asyaport’a Çin’den gelen bir gemideki konteynerin, fırtınalı bir Hint Okyanusu geçişinden sonra kapılarının açıldığını veya Flat Rack üzerindeki brandaların yırtılıp yükün kaydığını hayal edin. Gözetmenler (Surveyor) bu durumu tespit ettiğinde, o konteynerin Karadeniz’e veya Avrupa’ya devam etmesine kesinlikle izin vermez. Konteyner liman sahasında beklemeye (demuraja) alınır.

Bu duruma lojistik dilinde Rework (Yeniden Elleçleme ve Sabitleme) denir. Atlas Lashing’in mobil acil müdahale ekipleri, Asyaport yetkililerinin ve armatörün izniyle liman sahasına (ISPS kordonuna) girer. Hasar görmüş eski lashing sökülür, yük vinçlerle düzeltilir, sıfır CTU kurallarına göre yeniden sabitlenir ve yeni bir sertifika düzenlenerek geminin yoluna devam etmesi sağlanır.

5. CTU Kurallarına Göre Rüzgar Direnci ve G-Force Hesaplamaları

Kapalı bir konteynerde hesaplama sadece geminin sarsıntılarına (Roll, Pitch, Heave) göredir. Ancak Asyaport’tan Flat Rack üzerinde gemi güvertesinde (Weather Deck) seyahat edecek OOG yükler için işin içine Rüzgar Yükü (Wind Load) girer.

Büyük hacimli bir yat, geniş bir rüzgar türbini kanadı veya devasa bir silindirik tank, açık denizde adeta bir yelken gibi rüzgar tutar. Rüzgarın uyguladığı bu yanal kuvvet, geminin yalpalama (Roll) kuvvetine eklendiğinde yükün zincirleri üzerinde devasa bir baskı oluşturur. Mühendislerimiz lashing planını yaparken, yükün yüzey alanını (Metrekare) rüzgar direnci katsayısıyla çarparak gerekli MSL (Maksimum Sabitleme Yükü) değerini hesaplar ve kullanılacak zincir sayısını buna göre artırır.

6. ISPM 15 Standartlarında Ahşap Yataklama ve Korozyon Önlemleri

Transit yüklerin veya doğrudan Tekirdağ hinterlandından çıkan ihracat ürünlerinin gümrüklerde bitki sağlığı prosedürlerine takılmaması şarttır. Lashing esnasında yükün altına veya yanlarına çakılacak tüm ahşap takozların, kerestelerin ve platformların ISPM 15 (Isıl İşlem) damgalı olması yasal bir zorunluluktur.

Bunun yanı sıra, deniz aşırı transit operasyonlarında bekleme süreleri uzayabilir. Makine ve metal aksamların korozyondan (pas) korunması için Atlas Lashing olarak VCI Vakumlu Paketleme ve Endüstriyel Shrink Wrap uygulamalarını doğrudan lashing operasyonuna entegre ediyoruz.

7. Atlas Lashing’in Asyaport Sahasındaki Mobil Operasyon Gücü

Limanda beklemenin maliyeti (Demurrage & Storage) armatörler ve ihracatçılar için çok yüksektir. Gemi yanaşmadan önce lashing organizasyonunun hazır olması gerekir. Atlas Lashing olarak Tekirdağ / Asyaport operasyonlarında B2B müşterilerimize şu ayrıcalıkları sunuyoruz:

8. Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)